📁 ترانسفورماتور روغنی

ترانسفورماتور روغنی (Oil-Immersed Transformer) - طراحی جامع، اجزا، مزایا و معایب

ترانسفورماتور روغنی (Oil-Immersed Transformer) - طراحی جامع، اجزا، مزایا و معایب

مقدمه

ترانسفورماتور روغنی (Oil-Immersed Transformer) رایج‌ترین و پرکاربردترین نوع ترانسفورماتور در پست‌های فشار متوسط است. در این نوع ترانسفورماتور، هسته و سیم‌پیچ‌ها در داخل یک محفظه فولادی پر از روغن معدنی مخصوص قرار می‌گیرند. روغن علاوه بر نقش عایق الکتریکی، وظیفه خنک‌کاری و دفع حرارت تولید شده در ترانسفورماتور را نیز بر عهده دارد. ترانسفورماتورهای روغنی به دلیل هزینه مناسب، راندمان بالا و قابلیت اطمینان خوب، گزینه‌ای ایده‌آل برای اکثر کاربردها محسوب می‌شوند.

📌 نکته کلیدی: ترانسفورماتورهای روغنی با راندمان ۹۸ تا ۹۹ درصد و عمر مفید ۲۵ تا ۳۵ سال، اقتصادی‌ترین گزینه برای اکثر پروژه‌های پست فشار متوسط هستند.
ترانسفورماتور روغنی فشار متوسط - نمای خارجی با کنسرواتور

برای مشاهده در ابعاد بزرگتر روی تصویر کلیک کنید

تعریف و کلیات ترانسفورماتور روغنی

ترانسفورماتور روغنی (که با نام ترانسفورماتور غوطه‌ور در روغن یا Oil-Immersed نیز شناخته می‌شود) نوعی ترانسفورماتور است که در آن هسته و سیم‌پیچ‌ها به طور کامل در روغن معدنی مخصوص غوطه‌ور می‌شوند. این ترانسفورماتورها معمولاً مجهز به یک مخزن انبساط (کنسرواتور) هستند که نوسانات حجم روغن ناشی از تغییرات دما را جبران می‌کند.

📌 نام‌های دیگر:

ترانسفورماتور غوطه‌ور در روغن، ترانسفورماتور روغنی با کنسرواتور، Oil-Immersed Transformer, Oil-Filled Transformer

اجزای اصلی ترانسفورماتور روغنی

⚙️
هسته مغناطیسی
ورق‌های سیلیسیم دار
🔄
سیم‌پیچ‌ها
مس یا آلومینیوم
🛢️
محفظه (تانک)
فولادی جوش شده
💧
روغن عایق
روغن معدنی
📦
کنسرواتور
منبع انبساط
🌡️
ترمومتر
نشانگر دما
💨
سیلیکاژل
جاذب رطوبت
🛡️
رله بوخهلتز
حفاظت گازی
🔌
بوشینگ‌ها
ورودی/خروجی
تپ‌چنجر
تنظیم ولتاژ

مشخصات فنی ترانسفورماتور روغنی

ظرفیت‌های استاندارد

ردیف ظرفیت (KVA) ولتاژ اولیه (kV) ولتاژ ثانویه (V) تلفات مس (W) تلفات آهن (W) ولتاژ اتصال کوتاه (%) وزن تقریبی (kg)
۱۲۵۲۰۴۰۰۶۰۰۱۲۰۴۲۵۰
۲۵۰۲۰۴۰۰۱۰۰۰۱۸۰۴۴۰۰
۳۱۰۰۲۰۴۰۰۱۷۰۰۲۹۰۴۶۰۰
۴۲۵۰۲۰۴۰۰۳۲۵۰۵۵۰۴۱۰۰۰
۵۴۰۰۲۰۴۰۰۴۶۰۰۸۰۰۴۱۴۰۰
۶۶۳۰۲۰۴۰۰۶۵۰۰۱۰۵۰۴-۵۱۸۰۰
۷۸۰۰۲۰۴۰۰۸۰۰۰۱۳۰۰۵۲۲۰۰
۸۱۰۰۰۲۰۴۰۰۹۵۰۰۱۵۰۰۵۲۶۰۰
۹۱۲۵۰۲۰۴۰۰۱۱۰۰۰۱۸۰۰۵-۶۳۲۰۰
۱۰۱۶۰۰۲۰۴۰۰۱۳۵۰۰۲۲۰۰۶۳۸۰۰
۱۱۲۰۰۰۲۰۴۰۰۱۶۰۰۰۲۶۰۰۶۴۵۰۰
۱۲۲۵۰۰۲۰۴۰۰۱۹۰۰۰۳۲۰۰۶-۷۵۵۰۰
۱۳۳۰۰۰۲۰۴۰۰۲۲۰۰۰۳۸۰۰۷۶۵۰۰

مشخصات روغن ترانسفورماتور

پارامتر مقدار استاندارد واحد
ولتاژ شکست دی‌الکتریک≥ ۵۰kV
رطوبت≤ ۲۰ppm
عدد اسیدی≤ ۰٫۱mg KOH/g
تانژانت دلتا (Tan δ)≤ ۰٫۰۰۵-
ویسکوزیته (۴۰°C)≤ ۱۶cSt
نقطه اشتعال≥ ۱۴۰°C
نقطه ریزش≤ -۴۰°C
نمای داخلی ترانسفورماتور روغنی - هسته و سیم‌پیچ‌ها

برای مشاهده در ابعاد بزرگتر روی تصویر کلیک کنید

سیستم خنک‌کاری ترانسفورماتور روغنی

نوع خنک‌کاری کد استاندارد توضیحات ظرفیت مناسب
طبیعی - روغن / هواONANروغن طبیعی، هوا طبیعی (بدون فن)تا ۲۵۰۰ KVA
فن - روغن / هواONAFروغن طبیعی، هوا اجباری (با فن)۲۵۰۰-۱۰۰۰۰ KVA
پمپ - روغن / آبOFWFروغن اجباری، آب اجباریبسیار بزرگ

مزایای ترانسفورماتور روغنی

هزینه مناسب - قیمت پایین‌تر نسبت به ترانس خشک
راندمان بالا - ۹۸ تا ۹۹ درصد
خنک‌کاری مؤثر - روغن عایق و خنک‌کننده عالی
عمر مفید بالا - ۲۵ تا ۳۵ سال
قابلیت اطمینان خوب - تکنولوژی成熟
قابلیت بازیافت روغن - روغن قابل تصفیه و بازیابی
مقاومت در برابر اضافه بار - ظرفیت اضافه بار مناسب
قابلیت تعمیر - تعمیر و بازسازی امکان‌پذیر

معایب ترانسفورماتور روغنی

خطر نشت روغن - آلودگی محیط زیست
خطر آتش‌سوزی - روغن قابل اشتعال
نیاز به نگهداری - تست و تصفیه دوره‌ای روغن
وزن بالا - حمل و نقل دشوارتر
فضای بیشتر - نسبت به ترانس خشک
محدودیت در نصب داخلی - نیاز به دیوار حائل یا اتاق مخصوص

نگهداری و تعمیرات دوره‌ای

🔧 تست روغن - سالی یکبار (ولتاژ شکست، رطوبت، اسیدیته)
🔧 تست مقاومت عایقی - سالی یکبار (میگر)
🔧 تست نسبت تبدیل (TTR) - هر ۲ سال یکبار
🔧 بازدید ظاهری - ماهانه (نشتی روغن، خوردگی، اتصالات)
🔧 بررسی سیلکاژل - ماهانه (رطوبت سنج)
🔧 بررسی ترمومتر و رله بوخهلتز - هر ۶ ماه
🔧 تصفیه روغن - در صورت نیاز (هر ۳-۵ سال)

🔍 در مقالات بعدی، سایر انواع ترانسفورماتورها به تفصیل بررسی خواهد شد

ادامه مطلب: «ترانسفورماتور خشک» | «ترانسفورماتور کنسرواتیو»

نتیجه‌گیری

ترانسفورماتور روغنی با کنسرواتور به عنوان رایج‌ترین و پرکاربردترین نوع ترانسفورماتور در پست‌های فشار متوسط، با دارا بودن مزایایی مانند هزینه مناسب، راندمان بالا، خنک‌کاری مؤثر و عمر مفید طولانی، گزینه‌ای ایده‌آل برای اکثر پروژه‌ها است. با این حال، خطر نشت روغن و آتش‌سوزی از جمله چالش‌های این نوع ترانسفورماتور می‌باشد که با رعایت اصول ایمنی و نگهداری دوره‌می توان این ریسک‌ها را به حداقل رساند. انتخاب ظرفیت مناسب و رعایت استانداردهای مرتبط، از عوامل کلیدی در موفقیت پروژه‌های ترانسفورماتور روغنی است.

بازگشت به لیست مقالات