مقدمه
ترانسفورماتور روغنی ۵۰ کاوا (KVA) یکی از پرکاربردترین ترانسفورماتورهای توزیع در شبکههای فشار متوسط است که به عنوان پل ارتباطی بین خطوط ۲۰ کیلوولت و مصارف فشار ضعیف (۴۰۰ ولت) عمل میکند. این ترانسفورماتور با ظرفیت مناسب خود، گزینهای ایدهآل برای تأمین برق مجتمعهای مسکونی کوچک، روستاهای با جمعیت متوسط، چاههای کشاورزی نیمهصنعتی و کارگاههای تولیدی کوچک محسوب میشود. تعادل بین هزینه، ابعاد و ظرفیت، این ترانسفورماتور را به یکی از پرفروشترین ترانسفورماتورهای توزیع تبدیل کرده است.
مشخصات فنی ترانسفورماتور روغنی ۵۰ کاوا
مشخصات الکتریکی
| پارامتر | مقدار | واحد |
|---|---|---|
| توان نامی (ظرفیت) | ۵۰ | KVA |
| ولتاژ اولیه (HV) | ۲۰ | kV |
| ولتاژ ثانویه (LV) | ۴۰۰ | V |
| فرکانس | ۵۰ | Hz |
| جریان اولیه نامی | ۱٫۴۴ | A |
| جریان ثانویه نامی | ۷۲٫۲ | A |
| تلفات آهن (No-Load Loss) | ۱۸۰ | W |
| تلفات مس (Load Loss) | ۱۰۰۰ | W |
| تلفات کل (Total Loss) | ۱۱۸۰ | W |
| ولتاژ اتصال کوتاه (Impedance) | ۴ | % |
| جریان بیباری (No-Load Current) | ۲٫۲ | % |
| راندمان در بار کامل | ۹۷٫۷ | % |
ابعاد و وزن
| پارامتر | مقدار | واحد |
|---|---|---|
| طول (L) | ۸۰۰-۹۰۰ | mm |
| عرض (W) | ۵۵۰-۶۵۰ | mm |
| ارتفاع (H) | ۹۰۰-۱۰۰۰ | mm |
| وزن کل (Total Weight) | ۴۰۰-۴۵۰ | kg |
| وزن روغن (Oil Weight) | ۸۰-۱۰۰ | kg |
| وزن هسته و سیمپیچها | ۲۵۰-۲۸۰ | kg |
مشخصات بوشینگها
| سمت | تعداد | نوع | جنس | جریان نامی |
|---|---|---|---|---|
| فشار قوی (HV) | ۲ یا ۳ | چینی / اپوکسی | چینی با روکش لعاب | ۱۰ A |
| فشار ضعیف (LV) | ۴ | چینی / اپوکسی | چینی با روکش لعاب | ۱۰۰ A |
گروه اتصال و تپچنجر
| پارامتر | مقدار | توضیحات |
|---|---|---|
| گروه اتصال | Dyn11 یا Yyn0 | معمولاً Dyn11 (مثلث-ستاره) |
| تپچنجر | ۲ × ۲٫۵٪ ± | ۵ پله (۱۰,۰۰۰ / ۱۰,۲۵۰ / ۱۰,۵۰۰ / ۱۰,۷۵۰ / ۱۱,۰۰۰ ولت) |
کاربردهای ترانسفورماتور ۵۰ کاوا
تجهیزات جانبی استاندارد
| # | آیکون | تجهیزات | توضیحات |
|---|---|---|---|
| ۱ | 🌡️ | ترمومتر | نشانگر دمای روغن (محدوده ۰-۱۲۰ درجه) |
| ۲ | 💧 | سیلیکاژل (تنفس) | جاذب رطوبت با نشانگر رطوبت |
| ۳ | 🛢️ | شیر تخلیه روغن | پایین تانک برای تخلیه روغن |
| ۴ | 🔌 | شیر نمونهبرداری | برای تست و آنالیز روغن |
| ۵ | ⚡ | تپچنجر | تنظیم ولتاژ خروجی در ۵ پله |
| ۶ | 🛡️ | کلید فشارشکن (شیر اطمینان) | حفاظت فشار داخلی |
| ۷ | 📊 | پلاک مشخصات | اطلاعات فنی ترانسفورماتور |
| ۸ | ⛓️ | چشمهای حمل | برای جابجایی با جرثقیل (۴ عدد) |
| ۹ | 🔄 | راهگاه روغن (Radiator) | خنککاری روغن |
محاسبه جریان نامی و اتصال کوتاه
سمت فشار قوی (۲۰ kV):
I = S / (√3 × V) = 50000 / (1.732 × 20000) = 1.44 A
سمت فشار ضعیف (۴۰۰ V):
I = S / (√3 × V) = 50000 / (1.732 × 400) = 72.2 A
جریان اتصال کوتاه (سمت LV):
I_sc = I_nominal / Z% = 72.2 / 0.04 = 1805 A
مقایسه ترانسفورماتور ۲۵ کاوا و ۵۰ کاوا
| پارامتر | ترانس ۲۵ کاوا | ترانس ۵۰ کاوا | افزایش (۲۵→۵۰) |
|---|---|---|---|
| توان نامی | ۲۵ KVA | ۵۰ KVA | ۱۰۰٪ |
| جریان LV | ۳۶٫۱ A | ۷۲٫۲ A | ۱۰۰٪ |
| تلفات کل | ۷۲۰ W | ۱۱۸۰ W | ۶۴٪ |
| وزن کل | ۲۵۰-۳۰۰ kg | ۴۰۰-۴۵۰ kg | ۶۰٪ |
| راندمان | ۹۷٫۲٪ | ۹۷٫۷٪ | +۰٫۵٪ |
نکات نصب و راهاندازی
- 🏗️ فونداسیون مناسب: ابعاد حداقل ۱۰۰×۱۰۰ سانتیمتر، ضخامت ۲۰ سانتیمتر
- 📏 فاصله از دیوار: حداقل ۷۵ سانتیمتر برای تهویه و دسترسی
- ⚡ سیستم ارتینگ: مقاومت کمتر از ۵ اهم (الکترود مسی ۵/۸ اینچ به طول ۳ متر)
- 🛡️ محافظت در برابر ضربه: نصب نرده حفاظتی یا فنس در صورت نیاز
- 💨 تهویه: در صورت نصب در فضای بسته، تهویه مکانیزه الزامی است
- 🔧 تست قبل از بهرهبرداری: تست مقاومت عایقی، تست نسبت تبدیل (TTR)
- 🛢️ تست روغن: ولتاژ شکست ≥ ۵۰ kV، رطوبت ≤ ۲۰ ppm
نگهداری و تعمیرات دورهای
- 🔍 بازدید ظاهری: ماهانه (نشتی روغن، خوردگی، اتصالات)
- 🌡️ بررسی ترمومتر: ماهانه (دمای روغن نباید از ۹۵ درجه تجاوز کند)
- 💧 بررسی سیلکاژل: ماهانه (در صورت رطوبت، تعویض یا بازپخت)
- 🛢️ تست روغن: سالی یکبار (ولتاژ شکست، رطوبت، اسیدیته)
- 🔧 تست میگر: سالی یکبار (مقاومت عایقی)
- ⚡ تست تپچنجر: هر ۲ سال یکبار (عملکرد و اتصالات)
استانداردهای مرتبط
- 📋 IEC 60076 - استاندارد اصلی ترانسفورماتورها
- 📋 IEC 60137 - بوشینگهای ترانسفورماتور
- 📋 IEC 60296 - روغن ترانسفورماتور
- 📋 IEC 60076-1 - مشخصات عمومی
- 📋 استاندارد ملی ایران - شماره ۲۹۳ (ترانسفورماتورهای توزیع)
🔍 در مقالات بعدی، سایر ظرفیتهای ترانسفورماتور روغنی بررسی خواهد شد
ادامه مطلب: «ترانسفورماتور روغنی ۱۰۰ کاوا» | «ترانسفورماتور روغنی ۲۵۰ کاوا»
نتیجهگیری
ترانسفورماتور روغنی ۵۰ کاوا به عنوان یکی از پرفروشترین و پرکاربردترین ترانسفورماتورهای توزیع، با تعادل مناسب بین هزینه، ابعاد و ظرفیت، گزینهای ایدهآل برای طیف گستردهای از کاربردها از جمله مجتمعهای مسکونی کوچک، روستاهای با جمعیت متوسط، چاههای کشاورزی نیمهصنعتی و کارگاههای تولیدی است. با راندمان ۹۷٫۷ درصد در بار کامل و تلفات کل ۱۱۸۰ وات، این ترانسفورماتور از نظر اقتصادی بسیار مقرون به صرفه است. رعایت نکات نصب، انجام تستهای دورهای روغن و بررسی منظم تجهیزات جانبی، عمر مفید این ترانسفورماتور را تا ۳۵ سال افزایش میدهد.